Συνεχίζοντας τη συνεργασία του με τον Δήμο Διστόμου – Αράχοβας –
Αντίκυρας, το πρόγραμμα Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού υποδέχεται
στη Θράκη, από τις 29 Μαρτίου έως τις 1 Απριλίου 2026, το Μπάρλειο
Γενικό Λύκειο Διστόμου σε μια συνάντηση αφιερωμένη στην ιστορία, τη
μνήμη και τον πολιτισμό, καθώς και την περιφερειακή συνεργασία.
Η επίσκεψη πραγματοποιείται στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού προγράμματος
που ανέπτυξαν μαθητές του ΓΕΛ Διστόμου με την καθοδήγηση των
εκπαιδευτικών Αθανασίας Αχυράκη και Βιολέτας Σιδέρη, με θέμα τη
μεταπολεμική εσωτερική μετανάστευση Πομάκων από την ορεινή Ξάνθη στο
Δίστομο, όπου εργάστηκαν σε μεταλλευτικές και βιομηχανικές μονάδες της
Βοιωτίας. Τα αποτελέσματα του προγράμματος θα παρουσιαστούν από τους
μαθητές και τις υπεύθυνες εκπαιδευτικούς σε ανοιχτή εκδήλωση με τίτλο
«Από την ορεινή Ξάνθη στο Δίστομο: Γέφυρες Πολιτισμού και Μνήμης», τη
Δευτέρα 30 Μαρτίου, στις 19:00, στην Καπναποθήκη «Π» του Ιδρύματος
Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης. Την εκδήλωση θα πλαισιώσουν μουσικά ο
Σύλλογος Πομάκων Ν. Ξάνθης και ο Πολιτιστικός Λαογραφικός Σύλλογος «Η
Θράκη».
Η αποστολή από το μαρτυρικό Δίστομο, με επικεφαλής τον Δήμαρχο Διστόμου
– Αράχοβας – Αντίκυρας Γιάννη Σταθά, Αντιπρόεδρο του Δικτύου Μαρτυρικών
Πόλεων και Χωριών της Ελλάδας, και με τη συνοδεία της Αμαλίας
Παπαϊωάννου, Επιμελήτριας του Μουσείου Θυμάτων Ναζισμού Διστόμου, θα
ξεκινήσει την περιήγησή της στη Θράκη με επίσκεψη το πρωί της Κυριακής
29 Μαρτίου στο Άνω Καρυόφυτο, όπου θα την υποδεχθούν αντιπροσωπείες από
τον Δήμο Ξάνθης, την Κοινότητα Καρυοφύτου, τον Πολιτιστικό Σύλλογο
Απογόνων Προσφύγων Άνω Καρυοφύτου Ξάνθης και τον Πολιτιστικό Σύλλογο
Κατοίκων & Φίλων Άνω Καρυοφύτου. Η ομάδα θα γνωρίσει την ιστορία του
χωριού και της Σφαγής του 1944 μέσα από ιστορικό περίπατο και επίσκεψη
στο Λαογραφικό Μουσείο, ενώ θα πραγματοποιηθεί και σύντομη τελετή μνήμης
στον χώρο του Μνημείου Θυμάτων. Στο πλαίσιο της παρουσίας της στο χωριό,
η αποστολή θα συναντηθεί και με τον Κωνσταντίνο Γιατζουράκη, επιζώντα
της σφαγής. Για τις ενέργειες αναγνώρισης της κοινότητας ως μαρτυρικής
και για την ένταξή της στο Δίκτυο, η ομάδα θα ενημερωθεί από τον Νίκο
Κοσμίδη, υπεύθυνο του προγράμματος Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού
και Υποψήφιο Διδάκτορα Αρχιτεκτονικής (ΔΠΘ).
Στο πλαίσιο της επίσκεψης στη Θράκη, θα εξεταστεί επίσης η σύνδεση της
μνήμης με τη βιομηχανική και παραγωγική κληρονομιά. Προς αυτήν την
κατεύθυνση, μαθητές του ΓΕΛ Διστόμου και του 4ου ΓΕΛ Ξάνθης θα
συμμετάσχουν σε εργαστήριο για τη βιομηχανική κληρονομιά της Θράκης και
της Βοιωτίας, καθώς και για τον ρόλο των νέων στη διαμόρφωση του
παραγωγικού μέλλοντος της χώρας. Το εργαστήριο θα πραγματοποιηθεί στην
έδρα της ΠΑΣΤΑΛΙ ΑΜΚΕ, στην Παλιά Χρύσα Ξάνθης, με ομιλήτρια τη Μαρία
Πετρά, Βιομηχανική Αρχαιολόγο-Μουσειολόγο και Πρόεδρο της ΠΑΣΤΑΛΙ ΑΜΚΕ.
Για την ιστορία, τον πολιτισμό και τις όψεις της πολιτισμικής ταυτότητας
της Θράκης, η ομάδα θα ενημερωθεί από τον Διδάκτορα Λαογραφίας και
εκπαιδευτικό Νικόλαο Κόκκα, τη Δρ. Νάγια Δαλακούρα,
Αρχαιολόγο-Μουσειολόγο και συγγραφέα, και τον Γιώργο Μαυρομάτη,
Αναπληρωτή Καθηγητή της Σχολής Επιστημών Αγωγής του Δημοκρίτειου
Πανεπιστημίου Θράκης, στο πλαίσιο δράσεων που θα πραγματοποιηθούν στις
πόλεις της Ξάνθης, της Κομοτηνής και της Αλεξανδρούπολης αντίστοιχα.
Η αποστολή θα έχει επίσης την ευκαιρία να επισκεφθεί το Οχυρό της
Νυμφαίας, στην ορεινή Ροδόπη, σημαντικό τόπο μνήμης του Β΄ Παγκοσμίου
Πολέμου και της αντίστασης των Ελλήνων κατά της γερμανικής ναζιστικής
εισβολής τον Απρίλιο του 1941.
Μέσα από τη συμμετοχή τους σε επισκέψεις σε μαρτυρικούς τόπους και
χώρους μνήμης, σε ιστορικούς και πολιτιστικούς περιπάτους, παρουσιάσεις
και εκπαιδευτικά εργαστήρια, οι μαθητές του Μπάρλειου Γενικού Λυκείου
Διστόμου θα γνωρίσουν διαφορετικές όψεις της Θράκης. Θα έρθουν σε επαφή
με την τοπική λαογραφία, τον πολιτισμό των Πομάκων, τη βιομηχανική
κληρονομιά και την κοινωνική οικονομία, ενώ παράλληλα θα συναντηθούν με
πολιτιστικούς και εκπαιδευτικούς φορείς, προσεγγίζοντας βιωματικά τη
σχέση ανάμεσα στον τόπο, την ταυτότητα, την ιστορική εμπειρία και τη
σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα.
Το πρόγραμμα της επίσκεψης υποστηρίζεται από την πλατφόρμα ιστορικής
μνήμης mnemonikon.gr.