Νέο κύμα πιέσεων στην ενεργειακή αγορά φέρνει η κλιμάκωση της γεωπολιτικής αβεβαιότητας στη Μέση Ανατολή, με το φυσικό αέριο στην Ευρώπη να καταγράφει υψηλό σχεδόν τετραετίας και τη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα να σημειώνει νέο υψηλό για το 2026. Οι ανησυχίες για τις προμήθειες LNG, τα χαμηλότερα από τα συνήθη για την εποχή επίπεδα των ευρωπαϊκών αποθεμάτων αερίου και η έναρξη της περιόδου θέρμανσης εντείνουν την αβεβαιότητα ενόψει του χειμώνα.
Στη χώρα μας, στο επίκεντρο βρίσκονται πλέον τα πράσινα τιμολόγια ρεύματος Νοεμβρίου, οι τιμές των οποίων θα ανακοινωθούν τις επόμενες ημέρες, με τους παρόχους ρεύματος να καλούνται να διαχειριστούν το αυξημένο κόστος προμήθειας.
Δευτέρα, το φυσικό αέριο έφτασε στο ευρωπαϊκό hub «TTF» σε υψηλό τεσσάρων ετών. Το συμβόλαιο αναφοράς για παράδοση τον επόμενο μήνα ενισχύθηκε, με την τιμή του να ξεπερνά ενδοσυνεδριακά τα 97 ευρώ/MWh και να φτάνει έως τα 97,64 ευρώ/MWh. Η αναζωπύρωση των πιέσεων στην αγορά επαναφέρει τις τιμές στα υψηλότερα επίπεδα από τα τέλη του 2022, όταν η ενεργειακή κρίση μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία είχε οδηγήσει την ευρωπαϊκή αγορά σε πρωτοφανή επίπεδα.
Οι πιέσεις συνδέονται πρωτίστως με τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις διαταραχές στις προμήθειες υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Οι ανησυχίες για ενδεχόμενη αναζωπύρωση των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν, σε συνδυασμό με τη μειωμένη διαθεσιμότητα φορτίων από το Κατάρ, εντείνουν την αβεβαιότητα ενόψει του χειμώνα. Οι ροές LNG από τον Περσικό Κόλπο επηρεάζονται από τις διαταραχές στην περιοχή, ενώ η Ευρώπη καλείται να ανταγωνιστεί τις ασιατικές αγορές για την εξασφάλιση διαθέσιμων φορτίων.
Πρόσθετη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση των ευρωπαϊκών αποθεμάτων. Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν γεμάτες κατά περίπου 74,6% στις 25 Οκτωβρίου, ποσοστό χαμηλότερο από τα συνήθη επίπεδα για την εποχή. Παράλληλα, η υποχώρηση της θερμοκρασίας αυξάνει σταδιακά τις ανάγκες θέρμανσης. Έτσι, η αγορά αντιδρά τόσο στις ανησυχίες για την επάρκεια των προμηθειών όσο και στον κίνδυνο αυξημένης ζήτησης αερίου σε ένα περιβάλλον περιορισμένης διαθεσιμότητας.
Η προσωρινή αποκλιμάκωση σε ημερήσια βάση, πάντως, δεν αρκεί για να αντιστρέψει τη συνολική ανοδική εικόνα του Οκτωβρίου. Σύμφωνα με τα επεξεργασμένα στοιχεία του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (ΙΕΝΕ), την προηγούμενη εβδομάδα (19–25 Οκτωβρίου) η μέση τιμή διαμορφώθηκε στα 229,37 ευρώ/MWh, αυξημένη κατά 22,94% σε σχέση με την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα (12–18 Οκτωβρίου), όταν είχε ανέλθει στα 186,57 ευρώ/MWh. Είναι αξιοσημείωτο ότι η άνοδος σημειώθηκε στη διάρκεια μιας εβδομάδας που το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) υποχώρησε από 57% σε 46% ενώ η παραγωγή των μονάδων φυσικού αερίου αυξήθηκε από 33% σε 43%.
Η σύγκριση με τους προηγούμενους μήνες ενισχύει την εικόνα της επιβάρυνσης. Η μέση χονδρεμπορική τιμή ρεύματος Σεπτεμβρίου στη χώρα μας διαμορφώθηκε στα 156,3 ευρώ/MWh, αυξημένη κατά 17% έναντι του Αυγούστου και κατά 69% σε σύγκριση με τον Σεπτέμβριο του 2025. Όσο για τον μέσο όρο της χονδρεμπορικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας για τον Οκτώβριο (έως και σήμερα) έχει ανέβει στα 187,76 ευρώ/MWh, δηλαδή αυξημένη πάνω από 20% συγκριτικά με τον προηγούμενο μήνα. Όσο για τη μέγιστη τιμή του μήνα σημειώθηκε στις 20 Οκτωβρίου και άγγιξε τα 406,48 ευρώ/MWh.
Αυξήσεις στα πράσινα τιμολόγια Νοεμβρίου
Η άνοδος της χονδρεμπορικής αγοράς αναμένεται να περάσει, σε διαφορετικό βαθμό, στα «πράσινα» ειδικά τιμολόγια που θα ανακοινωθούν για τον Νοέμβριο από τους παρόχους ρεύματος. Οι μεγάλοι καθετοποιημένοι όμιλοι εκτιμάται ότι θα απορροφήσουν μέρος του αυξημένου κόστους, συνεχίζοντας την πρακτική των προηγούμενων μηνών. Αντίθετα, μικρότεροι προμηθευτές ενέργειας ενδέχεται να μετακυλίσουν στους καταναλωτές μεγαλύτερο μέρος ή ακόμη και το σύνολο της επιβάρυνσης, καθώς έχουν περιορισμένα περιθώρια απορρόφησης των ανατιμήσεων.
Σε αυτό το περιβάλλον, τα σταθερά «μπλε» τιμολόγια, στα οποία έχει προσφύγει πάνω από το 30% των νοικοκυριών, προσφέρουν προβλεψιμότητα, με το σταθερό της ΔΕΗ στα 11,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα (και 3,5 ευρώ πάγιο) να συγκαταλέγεται στις οικονομικότερες επιλογές. Η διάθεσή του ωστόσο σταματά στο τέλος του μήνα.
Η Ελλάδα στις ακριβότερες αγορές ηλεκτρικής ενέργειας
Η πίεση αποτυπώνεται και στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ αλλά και της Ελλάδας, λόγω της ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο φυσικό αέριο. Χθες, η μέση τιμή στην ελληνική αγορά επόμενης ημέρας διαμορφώθηκε περίπου στα 258,52 ευρώ/MWh, αυξημένη κατά 13,5% σε σχέση με την προηγούμενη ημέρα, καταγράφοντας νέο υψηλό για το 2026 και τοποθετώντας την Ελλάδα στην εξάδα των ακριβότερων αγορών στην Ευρώπη. Για σήμερα, η τιμή στην ελληνική αγορά βρίσκεται στα 224,38 ευρώ/MWh, περίπου 13,4% χαμηλότερα από την τιμή της Δευτέρας.
Τι αναμένεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση
Το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας και της προστασίας των καταναλωτών βρίσκεται ξανά στην ευρωπαϊκή πολιτική ατζέντα. Όπως αναφέρει το ευρωπαϊκό ειδησεογραφικό πρακτορείο Agence Europe, οι υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ αναμένεται να συζητήσουν στο Λουξεμβούργο την Πέμπτη τα ζητήματα που αφορούν στην ενεργειακή ασφάλεια ενόψει του χειμώνα 2026–2027, αλλά και πιθανά μέτρα για την αντιμετώπιση μιας παρατεταμένης διαταραχής στις ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ. Στα θέματα που θα τεθούν στο τραπέζι, υπό τη σκιά των αυξημένων τιμών φυσικού αερίου και των χαμηλών αποθεμάτων, περιλαμβάνονται ο συντονισμός των κρατών-μελών, η πιθανότητα μέτρων περιορισμού της ζήτησης και η ανθεκτικότητα των ενεργειακών υποδομών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παρουσιάσει, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας AccelerateEU, μέτρα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ενεργειακής αναταραχής με συντονισμό για την πλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου, ευελιξία στους σχετικούς κανόνες και προσωρινά, στοχευμένα μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις που πλήττονται από τις υψηλές τιμές ενέργειας. Ωστόσο, έχει δεχθεί κριτική για την απουσία επαρκούς κοινού χρηματοδοτικού πλαισίου και ενιαίου ευρωπαϊκού φόρου στα έκτακτα κέρδη των ενεργειακών εταιρειών. Έτσι, η άμεση ανακούφιση των καταναλωτών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εθνικές κυβερνήσεις, καθώς δεν προβλέπεται οριζόντια ευρωπαϊκή επιδότηση που να εγγυάται μείωση των λογαριασμών για όλους.
Η κρίσιμη παράμετρος των επόμενων εβδομάδων
Σε κάθε περίπτωση, η πορεία των τιμών το επόμενο διάστημα θα εξαρτηθεί από το αν θα υπάρξει αποκλιμάκωση της γεωπολιτικής έντασης και αποκατάσταση των ροών LNG, αλλά και από τις καιρικές συνθήκες, τη ζήτηση θέρμανσης και τον ρυθμό άντλησης των ευρωπαϊκών αποθεμάτων.
Για την Ελλάδα, ιδιαίτερη σημασία θα έχουν η συμμετοχή των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή, η διαθεσιμότητα των μονάδων φυσικού αερίου, οι διασυνδέσεις με γειτονικές αγορές και η πορεία των εξαγωγών. Εφόσον το διεθνές κόστος αερίου παραμείνει σε υψηλά επίπεδα και οι ΑΠΕ δεν ανακτήσουν μεγαλύτερο μερίδιο, οι πιέσεις στη χονδρεμπορική αγορά είναι πιθανό να συνεχιστούν.
IN.GR